Ένα σπάνιο και εξόχως αποκαλυπτικό Απόρρητο έγγραφο της Υποδιεύθυνσης Χωροφυλακής Σουφλίου, με ημερομηνία 18 Σεπτεμβρίου 1948, ρίχνει φως στις λεπτές ισορροπίες και τις σκοτεινές πτυχές του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου στον Έβρο.
Βρισκόμαστε στο 1948, στην πιο σκληρή φάση της εμφύλιας σύγκρουσης. Σε όλη τη χώρα, το επίσημο κράτος πολεμά τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ). Παράλληλα όμως, στο πλευρό των κρατικών δυνάμεων, αναπτύσσονται διάφορες ομάδες "εθνικοφρόνων" πολιτών που επιδιώκουν να αναλάβουν ενεργό δράση.
Το συγκεκριμένο έγγραφο απευθύνεται στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Έβρου στην Αλεξανδρούπολη και αφορά την αίτηση έγκρισης του καταστατικού μιας τέτοιας τοπικής οργάνωσης με την επωνυμία «Εθνική Πατριωτική Οργάνωσις» (παράρτημα Σουφλίου).
Τι αποκαλύπτει η αναφορά του Μοίραρχου;
Ο Διοικητής της Χωροφυλακής (Μοίραρχος Π. Γεωργοτάς) μελετά το καταστατικό και προβαίνει σε μια εντυπωσιακά ξεκάθαρη αξιολόγηση, η οποία έχει τεράστιο ιστορικό ενδιαφέρον:
Το προφίλ των μελών ως "σύμμαχοι": Σημειώνει ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου τυγχάνουν «ευϋπόληπτα άτομα» (πολίτες με κύρος) και ότι «εμφορούνται υπό εθνικιστικών φρονημάτων». Το κράτος δηλαδή τους αναγνωρίζει ξεκάθαρα ως δικούς του ανθρώπους και ιδεολογικούς συνοδοιπόρους.
Η υπέρβαση των ορίων: Βάσει του καταστατικού τους, αυτοί οι αξιοσέβαστοι πολίτες δεν ήθελαν απλώς να συνδράμουν ιδεολογικά. Ήθελαν να αναλάβουν, μεταξύ άλλων, την παρακολούθηση των Δημοσίων Υπηρεσιών!
Το θεσμικό «φρένο» της Χωροφυλακής: Εδώ βρίσκεται η ουσία του εγγράφου. Ο Μοίραρχος αντιλαμβάνεται ότι, παρά την κοινή ιδεολογική γραμμή, η εν λόγω οργάνωση διεκδικεί εξουσία που ανήκει μόνο στο κράτος. Αναφέρει ρητά ότι η οργάνωση:
«...επιδιώκει την σύστασιν παρακρατικής οργανώσεως προς έλεγχον των ενεργειών των κρατικών αρχών και την κατεύθυνσιν της δράσεώς των».
Γι' αυτό τον λόγο, εισηγείται στον Εισαγγελέα να μην εγκριθεί το καταστατικό τους.
Η Ιστορική Σημασία
Το ντοκουμέντο αυτό είναι εξαιρετικά πολύτιμο γιατί αποτυπώνει εν τη γενέσει της τη λογική του «Παρακράτους». Μας δείχνει πώς, μέσα στη δίνη του Εμφυλίου, ομάδες πολιτών προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία για να αποκτήσουν εξουσία και να ελέγχουν ακόμα και τους ίδιους τους κρατικούς υπαλλήλους.
Ταυτόχρονα, αναδεικνύει την προσπάθεια των επίσημων αρχών να διαφυλάξουν το μονοπώλιο της εξουσίας. Ο Διοικητής στο Σουφλί δεν απορρίπτει την οργάνωση επειδή διαφωνεί μαζί τους ιδεολογικά, αλλά επειδή κατανοεί ότι το επίσημο κράτος δεν πρέπει να επιτρέψει τη δημιουργία παράλληλων δομών ελέγχου, βάζοντας τα όρια ανάμεσα στο Κράτος και τους πρόθυμους "συμμάχους" του Παρακράτους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου